Tầm quan trọng của CHUYỂN ĐỔI SỐ (Digital Transformation) trong doanh nghiệp

Khó có được một định nghĩa rõ ràng và cụ thể về chuyển đổi số, bởi vì quá trình áp dụng chuyển đổi số sẽ có sự khác biệt ở từng lĩnh vực, và từng doanh nghiệp khác nhau. Trong các dự án chuyển đổ số, văn hóa doanh nghiệp, và vận hành phải liên tục thay đổi, thử nghiệm cái mới và thoải mái chấp nhận các thất bại. Đây cũng là một trong những rào cản và rủi ro mà không phải doanh nghiệp nào cũng chấp nhận được. Tuy nhiên, chuyển đổi số mang lại cơ hội to lớn để sở hữu các lợi thế cạnh tranh chiến lược mà các doanh nghiệp mong muốn có được trong thị trường cạnh tranh khốc liệt như ngành bán lẻ, phân phối.

Theo báo cáo của các công ty nghiên cứu thị trường lớn như Gartner, IDC… đều chỉ ra rằng chuyển đổi số thực sự mang lại rất nhiều lợi ích cho mọi mặt hoạt động của doanh nghiệp: từ điều hành quản lý đến nghiên cứu, kinh doanh… Một con số ấn tượng được đưa ra từ tập đoàn Dữ liệu Quốc tế (IDC) dự báo tổng số tiền đầu tư cho công nghệ và chuyển đổi số trên toàn thế giới sẽ đạt 1,97 nghìn tỷ USD vào năm 2022, trở thành một trong những xu hướng có khả năng thay đổi cán cân thương mại thế giới.

Nhìn chung, theo các chuyên gia thì việc tất cả các công ty đầu tư rất nhiều tiền vào chuyển đổi số chỉ để đạt được 5 mục đích: Tăng tốc độ ra thị trường; Tăng cường vị trí cạnh tranh trên thị trường; Thúc đẩy tăng trưởng doanh thu; Tăng năng suất của nhân viên; Mở rộng khả năng thu hút và giữ chân khách hàng. Theo nghiên cứu năm 2017 của Microsoft tại khu vực Châu Á TBD, năm 2017, tác động mà chuyển đổi số mang lại cho GDP là khoảng 6%, năm 2019 là 25% và tới năm 2021 là 60%. Chuyển đổi số còn góp phần gia tăng năng suất lao động, làm tăng trưởng năng suất lao động ở vào khoảng 15%, đến năm 2020, con số này là 21%. Tuy vậy chuyển đổi số vẫn là một thách thức rất lớn cho mỗi doanh nghiệp.

Tại Việt Nam, hầu hết các doanh nghiệp chuyển đổi số thất bại vì hai lý do chính: Thứ nhất do lãnh đạo doanh nghiệp còn lưỡng lự trong chuyển đổi số, khi họ đang cảm giác quá an toàn với ý nghĩ mô hình kinh doanh của doanh nghiệp họ sẽ không cần chuyển đổi số. Doanh nghiệp muốn chuyển đổi số thì điều quan trọng là mô hình kinh doanh số phải rõ ràng, bởi chỉ khi doanh nghiệp có mô hình kinh doanh số mới đề ra được chiến lược kinh doanh. Khi có hiệu quả kinh doanh tốt, lại lấy hiệu quả kinh doanh để chi trả cho quá trình đầu tư vào chuyển đổi số. Những yếu tố kể trên đều bắt đầu từ thay đổi tư duy con người, mà đầu tiên phải kể đến là các lãnh đạo doanh nghiệp.

Yếu tố thứ hai dẫn đến sự thất bại của chuyển đổi số trong doanh nghiệp là suy nghĩ muốn chuyển đổi mọi thứ qua số nhưng không biết làm gì với tập hợp các dữ liệu số đó, trong khi vẫn phải chi trả rất nhiều cho quá trình thu thập dữ liệu này. Theo khảo sát của Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA), chỉ 5,1% doanh nghiệp được hỏi trả lời chưa hiểu biết và chưa có hành động gì liên quan tới chuyển đổi số. Tuy nhiên, dù đã tìm hiểu, đa số doanh nghiệp vẫn chưa biết cần làm gì, nên bắt đầu từ đâu, thậm chí chưa hiểu tin học hóa khác với chuyển đổi số ra sao.

Đối với các doanh nghiệp lớn thì đầu tư với số tiền lên tới hàng triệu USD/năm để sử dụng các hệ thống phần mềm quản trị lớn của nước ngoài có vẻ là một bước đi an toàn. Nhưng theo ông Vũ Minh Trí, Giám đốc VNG Cloud chia sẻ, thực tế hơn 80% doanh nghiệp trong nước chuyển đổi số thất bại, kể cả doanh nghiệp lớn. Nguyên nhân thường thấy là vì các hệ thống với chi phí đầu tư lớn không hoàn toàn phù hợp với đặc thù và mô hình kinh doanh tại thị trường Việt Nam. Bên cạnh đó, chi phí duy trì, thuê đội ngũ chuyên gia nước ngoài để hiệu chỉnh phần mềm cho doanh nghiệp rõ ràng là một khoảng chi phí không hề nhỏ.

Hiện nay trên thị trường, xuất hiện nhiều công ty công nghệ cung cấp giải pháp chuyển đổi số cho các cấp doanh nghiệp ở tất cả các ngành nghề. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam cũng lựa chọn sử dụng hệ thống được phát triển trong nước. Hoặc có nhiều doanh nghiệp đầu tư phát triển riêng hệ thống phần mềm phù hợp mới mô hình kinh doanh của chính doanh nghiệp của mình. Đây là dấu hiệu cho thấy ngày càng nhiều doanh nghiệp quan tâm tới chuyển đổi số và tin tưởng lựa chọn các sản phẩm công nghệ trong nước vì độ linh động và sẵn sàng thay đổi, hỗ trợ khi triển khai vận hành.